Aan de Alchimistengasse

Reeds in de zomer van 1916 begon Kafka, gepijnigd door het lawaai in de woning in het huis Zum goldenen Hecht, een plaats te zoeken waar hij tenminste ’s nachts kon schrijven. Hij vond deze met zijn zus Ottla op de Hradschin, de Praagse burcht, in een klein middeleeuws huisje aan de Alchimistengasse (Zlatá ulička):

In de zomer ging ik een keer met Ottla op zoek naar een woning, in de mogelijkheid van echte rust geloofde ik niet meer, toch ging ik op zoek… Niets, wij vonden niet echt iets. Voor de grap informeerden wij in het kleine steegje. Ja, in november zou er een huisje te huur komen. Ottla, die ook, maar op haar eigen manier, rust zoekt, werd verliefd op het idee om dat huisje te huren…
Aanvankelijk vertoonde het huisje veel mankementen… Nu voldoet het voor mij helemaal. In alles: de mooie weg naar boven, de stilte daar, van een buurman ben ik alleen door een zeer dunne muur gescheiden, maar die buurman is stil genoeg; ik neem het avondeten mee naar boven en blijf daar meestal tot middernacht; dan het voordeel van de weg naar huis: ik moet besluiten om te stoppen, ik heb dan de weg, die mijn hoofd afkoelt. En het leven daar: het is iets bijzonders om een eigen huis te hebben, achter de wereld de deur niet van de kamer, niet van de woning, maar meteen van het huis op slot te doen; vanuit de deur van de woning welhaast in de sneeuw van het stille steegje stappen. Dit alles voor twintig kronen per maand, door mijn zus van alles wat nodig is voorzien, door het kleine bloemenmeisje (Ottla’s leerlinge) zo gering als noodzakelijk is bediend, alles in orde en mooi.

In dit huisje ontstonden vanaf eind november 1916 veel van de mooiste teksten van Kafka: Ein Landarzt, Auf der Galerie, Der Jäger Gracchus, Ein Bericht für eine Akademie, Die Sorge des Hausvaters. En ook Eine kaiserliche Botschaft – voor de hand liggend op een keizerlijke burcht (en kort na de dood van keizer Franz Joseph), vermoedelijk echter ook in herinnering aan de wettelijke basis voor de Arbeiterunfallversicherung, de 35 jaar eerder in Berlijn verkondigde ‘Keizerlijke Boodschap’ van Wilhelm II ‘ter genezing van de sociale schaden’.

De Alchimistengasse kan tegenwoordig binnen het burchtdistrict bereikt worden via de Georgsgasse (Jiřská ulice); deze steeg is vandaag de dag een toeristische trekpleister en lijkt in niets meer op een “stille steeg”. Tegen de avond kan men echter in alle rust de weg van Kafka in de winter van 1916/17 volgen: “… mooi het naar huis wandelen tegen middernacht over de oude Schloβstiege (Staré zámecké schody) naar beneden naar de stad.”

uit: Kafka's Praag : een reisleesboek - Klaus Wagenbach

____