Moord op degene die je komt beoordelen

Mijn moeder was bang voor mensen in openbare functies, voor ambtenaren, thesauriers, deurwaarders, douaniers, voor alle mensen die ervoor moesten zorgen dat de wet werd nageleefd. Die ongeneeslijke armeluismentaliteit, je altijd schuldig voelen. Die is ze nooit helemaal kwijtgeraakt. Ik ben die angst van mijn moeder kwijtgeraakt door de mondelinge examens. Na ieder geslaagd mondeling had ik het gevoel de endemische armoede van de familie verder achter me te laten. Het fortuinlijke woord. Het leek wel een krachtmeting tussen mij en de maatschappij die alles op alles zette om mij klein te krijgen. Zangers of acteurs beleven de confrontatie met hun publiek waarschijnlijk op dezelfde manier. Mensen die betalen om je te horen zingen of praten zijn vijanden die je moet zien te ‘pakken’ om verder te kunnen leven. Als je dat één keer gelukt is, dat je het woord bedwongen hebt, dat je de zaal mee hebt gekregen, dan lukt het je daarna altijd. Je doet alsof het je plicht is ervoor te zorgen dat de mensen, die speciaal gekomen zijn om naar je te luisteren, niet teleurgesteld naar huis gaan. Maar het is meer dan dat, het gaat enigszins in de richting van moord op degene die je komt beoordelen.

Het fortuinlijke woord

uit: Het materiële leven - Marguerite Duras

____