vrijdag 22 januari 2010

Als de ezel van Buridan

Wie zal betwijfelen dat velen, om zeer voor de hand liggende redenen, zijn vergeten hoe Mill persoonlijke soevereiniteit kwalificeerde, namelijk als iets wat gerelateerd is aan gedrag dat ‘louter betrekking heeft op hemzelf’? Als iemand zich uitspreekt voor abortus-op-aanvraag (en ik spreek hier als iemand die niet volstrekt tegen abortus is) op grond van het feit dat een vrouw de Zonnekoning is over haar eigen lichaam, vergeet hij dan niet dat de foetus niet helemaal alleen tot haar lichaam behoort, maar een afzonderlijk wezen in wording is en, zolang parthenogenese geen regel wordt, ook het product – om maar een een neutrale, onpersoonlijke term te gebruiken – van een andere persoon? (…) Mill was zeker geen voorvechter van het abortus-op-aanvraag-egoïsme, noch in theorie, noch in het voorbeeld dat hij aan de wereld gaf, maar hij was er, zoals Acton het formuleerde, de peetvader of een van de peetvaders van.
Ik wil echt niets afdoen aan de rol van het verstandelijk begrip in het menselijk leven, en betreur soms zelfs de afwezigheid ervan in grote delen van dat leven, maar die rol is beslist veel complexer en minder eenvoudig dan Mill zich voorstelde. De overgrote meerderheid van de mensen – ikzelf inbegrepen, dus ik bedoel dit niet hoogmoedig – kan zich niet door het leven bewegen alsof dat één lange reeks intellectuele en morele raadsels is. Als dat zo was, en als we die raadsels serieus namen, zouden de meesten van ons de hongerdood sterven als de ezel van Buridan, die zich op precies dezelfde afstand bevond van twee schelven hooi en maar niet kon besluiten welke kant hij op moest.

vertaald door Jabik Veenbaas

uit: Leve het vooroordeel ! : de noodzaak van vooropgezette ideeën - Theodore Dalrymple

____