Schuin op de draad

Madeleine Vionnet wordt in 1877 in de Franse provincie geboren en haar vader, een belastinginner, vindt dat ze naaister moet worden. Eigenlijk wil zij wiskunde studeren, maar op haar dertiende wordt Vionnet naar een voorstad van Parijs gestuurd om het vak van naaister te leren. Op den duur komt ze bij de Soeurs Callot terecht, vervolgens bij Doucet, waar zij net als Poiret, die eveneens voor Doucet werkte, ijvert voor de afschaffing van het corset. Doucet raakt uit de tijd, maar een aantal klanten heeft oog voor het vernieuwende van Vionnet. Een van hen, de actrice Lanthelme, belooft haar financieel te steunen bij het opzetten van eigen Couture-huis. Lanthelme, het leven moe, verdwijnt echter in de Seine en het Huis gaat niet door. Wanneer Vionnet tenslotte in 1912 een sommetje bij elkaar heeft gespaard, kan ze toch een Huis openen, maar het draait al gauw uit op een financieel debâcle. Bovendien breekt de oorlog uit. Geholpen door een rijke klant opent Vionnet opnieuw in 1918 en dan begint haar succes, dat in de jaren dertig een hoogtepunt bereikt.
Haar grote verdienste is dat ze als eerste kleding brengt die schuin op de draad geknipt wordt, wat een heel speciaal effect geeft. Schuin op de draad wil zeggen dat, waar tot nu toe bij het knippen van het patroon de draden van het weefsel haaks op elkaar lagen, Vionnet de stof nu zo neerlegt dat de draden in diagonale richting liggen. Zo worden meer rek, elasticiteit en beweging in de stof verkregen. Weliswaar werd stof al eerder schuin op de draad geknipt, maar Vionnet is de eerste die dit fenomeen uitbuit.
‘Een kledingstuk moet niet aan het lichaam hangen, maar moet het lichaam volgen’, zegt Vionnet. In schitterende vloeiende lijnen, die aansluiten bij de zo populaire stroomlijn, speelt de stof met de bewegingen van de stof en het lichaam mee en met behulp van draperieën weet Vionnet te maskeren wat men liever verbergt.
Naden zijn in haar fabuleuze techniek nauwelijks of niet te zien. Wil men weten hoe haar kleren in elkaar zitten, dan moet men ze uit elkaar om er achter te komen. Op een kleerhanger lijken ze naar niets. Pas op het lichaam komen ze tot leven en vrijwel alle ontwerpers nemen het idee van schuin-op-de-draad over, al blijft zij onbetwist de meesteres. Vooral in avondkleding van glanzende zijde komt haar techniek optimaal tot haar recht. Voor het eerst laat zij in avondkleding de rug (de nieuwe erogene zone) geheel ontbloot zien door de introductie van de halternek.
Vionnet zegt zelf dat haar creaties zijn afgestemd op het individu, afhankelijk van de mogelijkheden van elk afzonderlijk lichaam. In de praktijk blijkt dat in haar ontwerpen vrijwel elke vrouw er verbluffend mooi uitziet.

uit: Mode in de 20ste eeuw - Leontien van Beurden

____