Niet te zijn waar men denkt dat ik ben

Maar ik wilde juist liever helemaal geen succes hebben dan me vastleggen op een bepaald genre. Ik wil nu eenmaal geen van tevoren uitgestippeld weg volgen, zelfs als die me roem zou opleveren. Ik houd van het spel, het onbekende, het avontuur: ik houd ervan niet te zijn waar men denkt dat ik ben, dat is ook om te kunnen zijn waar ik wil, en daar met rust te worden gelaten. Het allerbelangrijkste voor mij is dat ik vrij kan denken. (…)
Toch krijg ik graag een compliment, maar het ergert me als het me onhandig wordt geformuleerd, ik reageer stekelig op wat me niet op het juiste punt vleit, en ik word liever helemaal niet geprezen dan op de verkeerde manier. Ik ben ook snel geneigd te denken dat men overdrijft; door een onverbeterlijke bescheidenheid zie ik meteen mijn gebreken, ik zie de grens tussen wat ik nog kan en waar mijn tekortschieten begint. En aangezien ik nergens zo bang voor ben als wanneer iemand mij iets wil aanpraten, en zelfingenomenheid volgens mij funest is voor de ontwikkeling van de geest, breng ik mijn eigendunk steeds verder terug en ben ik er trots op mezelf laag aan te slaan. Men moet niet denken dat ik wat ik hier vertel allemaal vooropgezet is, het is een spontane reactie, die ik hier probeer te ontrafelen. Wat kan ik eraan doen dat het een ingewikkeld mechanisme is? Ik wil helemaal niet per se ingewikkeld doen, ik zit nu eenmaal ingewikkeld in elkaar. Iedere daad waarin ik niet alle tegenstellingen herken die in mijn zitten is een verraad aan mijzelf.
Ik lees voorgaande regels nog eens over. Ze bevredigen me niet. Ter verklaring van mijn eenzelvigheid en teruggetrokkenheid had ik moeten vermelden dat ik buitengewoon bang ben me te vermoeien. Als ik me niet volkomen natuurlijk kan gedragen put ieder sociaal contact mij uit.

vertaald door Mirjam de Veth

uit: Niet als de anderen : herinneringen - André Gide

____