De huidige wereld helpen vormen

In de gymnasia ligt de aandacht nu veelal bij de korte verhalen van Herodotus, de prachtige, verzen van Ovidius en de metafysische speculaties van Plato; stuk voor stuk interessante auteurs, maar geen ervan heeft de huidige wereld helpen vormen. Als Euripides de Alkestis niet zou hebben geschreven, zouden de letteren armer zijn geweest, maar waren de boekdrukkunst, Amerika en de stoommachine evengoed ontdekt. Er zou daarom meer aandacht besteed kunnen worden aan Aristoteles: het staat immers maar te bezien of de Wetenschappelijke Revolutie zou hebben plaatsgevonden als hij niet de regels van het wetenschappelijk bewijs, als een moeilijk te bereiken ideaal, had vastgelegd in het Organon.
Het verleggen van de aandacht naar auteurs die wel invloed hebben uitgeoefend, doet niet alleen meer recht aan wat feitelijk belangrijk is, maar biedt ook fantastische mogelijkheden kennis van de klassieken toe te passen in samenwerking met andere vakgebieden, en zo uiting te geven aan het ideaal van algemene ontwikkeling. Het moet voor jonge mensen inspirerend zijn te zien hoe geleerden als Galilei bij het opstellen van de eerste natuurwetten worstelden met Aristoteles en het wordt een gegarandeerd leuke les maatschappijleer als de leerlingen de krant navlooien aan de hand van Aristoteles’ Drogredeneringen.
Onderwijs moet de waarheid dienen. Die waarheid is dat de Europese beschaving haar stedelijke levenswijze, schrift, rechtcodificaties en wiskundig-wetenschappelijke idealen dankt aan Babylonië, haar artistieke vormentaal en de logica aan de Grieken, en de universiteit, het gelijkheidsideaal en de experimentele wetenschap aan de Arabieren. Europa heeft een cultuur die altijd heeft opengestaan voor andere beschavingen. Er is geen reden die openheid niet te behandelen in het geschiedenisonderwijs.

uit: Vergeten erfenis : oosterse wortels van de westerse cultuur - Jona Lendering


____