België kan een nuttige vingerwijzing zijn

Maar de schandalen en de schaduw die ze hebben geworpen zijn niet verdwenen, met hun dode politici, dode openbare aanklagers, dode kinderen, ontsnapte criminelen, incompente en corrupte politiekorpsen en het gevoel van verwaarlozing en verzuim dat ze bij iedereen achterlaten. Afgelopen zomer [1999, met de ontsnapping van Dutroux, PvD] scheen het veel Belgen toe dat de staat niet meer bij machte is zijn belangrijkste missie te vervullen: de bescherming van de individuele burger. België wankelt onder politieke en economische krachten die het niet in de hand heeft en zit gevangen tussen een federalistische decentralisatie en ongecoördineerde, incompetente overheidsdiensten die het zonder middelen en respect moeten stellen. Daarmee is het het eerste ontwikkelde land dat écht aan de genade van de globalisering in al haar aspecten is overgeleverd. Het begint tot steeds meer Belgen door te dringen dat ze de eenheidsstaat ontmanteld en gehinderd hebben om hun interne critici af te kunnen kopen, maar dat ze daarmee misschien hun ziel aan de duivel verkocht hebben.
Nu we op de drempel van de eenentwintigste eeuw staan en een tijdperk binnentreden waarin zaken als werkgelegenheid, veiligheid en de burgerlijke en culturele kern van naties blootgesteld zullen worden aan ongekende, ongereguleerde krachten die buiten de controle van de nationale staat liggen, zal het voordeel ongetwijfeld berusten bij die landen wier regeringen enige mate van bescherming kunnen bieden, een gevoel van cohesie en een gemeenschappelijk doel dat zich laat verenigen met de instandhouding van civiele en politieke vrijheden. België doet er dus wel degelijk toe, en niet alleen voor de Belgen. Misschien is het geen model, maar veeleer een waarschuwing. We weten immers allemaal, zo aan het eind van de twintigste eeuw, dat je teveel van de staat kunt hebben. België kan een nuttige vingerwijzing zijn dat het ook te weinig kan zijn.

vertaald door Hanneke Bos en Wybrand Scheffer

De stateloze staat: waarom België ertoe doet [fragment]
uit: De vergeten twintigste eeuw : nieuwe wereldgeschiedenis - Tony Judt


____